Of het nu bewolkt is of nacht: de zon schijnt altijd. De zon is net zo
vanzelfsprekend als de grond onder onze voeten en de lucht om ons heen.
Ondanks die vanzelfsprekende en eeuwige aanwezigheid is de zon
ongrijpbaar en mysterieus: ze heeft (nog steeds) geheimen die de mens
fascineren en tot onderzoek aanzetten. De tentoonstelling De Zon: een
eeuwig mysterie laat zien hoe onder invloed van de wetenschap het beeld
van de zon is veranderd.

Vroeger werd in veel culturen de zon gezien als een machtige god. De Egyptenaren
bijvoorbeeld aanbaden de zonnegod Re, in de tentoonstelling te zien op een drieduizend jaar
oude papyrus. Later, in het middeleeuwse christendom was er geen plaats meer voor een
bezielde zon. Gereduceerd tot een nuttig object voorzag ze in opdracht van God de mens van
licht en warmte. De aarde stond centraal en hierom heen draaiden alle andere hemellichamen.
Een zeldzaam geocentrisch planetarium demonstreert op de tentoonstelling dit achterhaalde
idee.

Na de Nederlandse uitvinding van de telescoop werd de zon enthousiast onderzocht. De
Italiaanse geleerde Galilei zag in 1613 donkere vlekken over de zon bewegen en trok de
conclusie dat de zon om zijn as draaide. De zeldzame eerste gedrukte versie van zijn schetsen
van de zonnevlekken zal aanwezig zijn op de tentoonstelling.

Twee eeuwen later ontdekte men dat uit het zonlicht gegevens over de chemische
samenstelling van de zon te herleiden waren. Originele tekeningen en glasplaatnegatieven met
deze metingen van rond 1930 zijn te zien. Eén van de hoogtepunten uit het onderzoek naar de
zon is wel de zonneatlas mét aantekeningen van de Belgisch-Nederlandse onderzoeker Marcel
Minnaert. Hij werkte aan een grafiek van 120 meter lengte waarop absoluut nauwkeurig de
spectraallijnen van het zonnespectrum grafisch uitgezet zijn.

Inmiddels werkt men met satellieten aan de geheimen van de mysterieuze zon. In de
tentoonstelling is een twee meter groot model van de SOHO-satelliet te zien, met de
spectaculaire beelden die hiermee van de zon zijn gemaakt. Maar ondanks de modernste
instrumenten en technieken wil de zon sommige geheimen nog steeds niet prijs geven.



Source: Rosalie Blom, afd. presentatie Museum Boerhaave, Leiden
www.museumboerhaave.nl

Bezoekersadres Museum Boerhaave Lange St. Agnietenstraat 10 2312 WC Leiden tel. 071-5214224

Openingstijden di t/m za 10.00–17.00 zon- en feestdagen 12.00–17.00 www.museumboerhaave.nl

Previous Page

Home